کابل شبکه چیست؟
کابل شبکه مجموعهای از سیمهای مسی یا فیبر نوری است که برای انتقال داده و اتصال تجهیزات شبکه مانند کامپیوتر، روتر، سوئیچ و استوریجها (SAN) استفاده میشود. به زبان ساده، کابل شبکه همان مسیر عبور اطلاعات بین دستگاههای مختلف در یک شبکه است.
اگر قصد راهاندازی شبکه دارید، انتخاب درست نوع کابل بسیار مهم است، زیرا هر کابل ویژگیها، سرعت و پهنای باند متفاوتی دارد.
انواع کابل شبکه
کابلهای شبکه بسته به جنس، ساختار و کاربرد به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
1. کابل شبکه مسی
انتقال داده با استفاده از جریان الکتریکی
مناسب برای مسافتهای کوتاه مثل دفاتر، خانهها و رکهای شبکه
هرچه میزان مس بیشتر باشد، پهنای باند و کیفیت کابل بالاتر خواهد بود.
انواع کابل مسی:
کابل کواکسیال (Coaxial) – بیشتر در صنایع استفاده میشود.
کابل زوج به هم تابیده (Twisted Pair) – پرکاربردترین نوع کابل شبکه.
2. کابل فیبر نوری
ساخته شده از شیشه و انتقال داده با پالسهای نوری
مناسب برای مراکز داده، بانکها، بیمارستانها و ارتباطات پرسرعت
سرعت بسیار بالا و امکان انتقال در مسافتهای طولانی
انواع فیبر نوری:
Single Mode (برای فواصل بسیار طولانی)
Multi Mode (برای ظرفیت و سرعت بالا)
کابل زوج به هم تابیده (Twisted Pair)
رایجترین نوع کابل شبکه در LAN، دفاتر و فروشگاهها است.
این کابل از ۴ جفت سیم تشکیل شده که برای کاهش نویز و تداخل الکترومغناطیسی (EMI) به دور هم تابیده شدهاند.
انواع کابل زوج به هم تابیده:
UTP (بدون شیلد) → ارزان و مناسب شبکههای کوچک
STP (شیلددار) → مقاوم در برابر نویز، مناسب محیطهای صنعتی یا نزدیک کابل برق
انواع کابل شبکه Cat (Category)
کابلهای شبکه UTP/STP با استانداردهای مختلفی به بازار عرضه میشوند که به آنها Cat یا Category گفته میشود. هرچه عدد Cat بالاتر باشد، سرعت و پهنای باند بیشتر خواهد بود.
مقایسه انواع کابل شبکه Cat
Cat5 → سرعت تا 100 Mbps، پهنای باند 100 MHz
Cat5e → سرعت تا 1 Gbps، پهنای باند 100 MHz (بهبود یافته Cat5)
Cat6 → سرعت تا 10 Gbps (در فاصله کوتاه)، پهنای باند 250 MHz
Cat6a → سرعت 10 Gbps تا 100 متر، پهنای باند 500 MHz
Cat7 → سرعت 10 Gbps، پهنای باند 600 MHz، دارای شیلد کامل، مناسب دیتاسنترها
رنگبندی کابل شبکه و استانداردها
کابلهای UTP دارای ۴ جفت سیم رنگی هستند:
نارنجی، سبز، آبی و قهوهای (هر کدام یک سیم ساده و یک سیم راهراه)
استانداردهای رنگبندی:
T568A و T568B (باید در دو سر کابل بهدرستی رعایت شوند)
رنگبندی استاندارد T568A:
سفید/سبز – سبز – سفید/نارنجی – آبی – سفید/آبی – نارنجی – سفید/قهوهای – قهوهای
رنگبندی استاندارد T568B:
سفید/نارنجی – نارنجی – سفید/سبز – آبی – سفید/آبی – سبز – سفید/قهوهای – قهوهای
📌 نکته:
اگر هر دو سر کابل با یک استاندارد (مثلاً T568B – T568B) زده شود، کابل استریت (Straight) خواهد بود.
اگر یک سر با T568A و سر دیگر با T568B زده شود، کابل کراس (Cross) یا ضربدری خواهد بود.
کابل شبکه استریت و کراس (Straight & Cross)
کابل استریت (Straight) → برای اتصال PC به سوئیچ یا روتر
کابل کراس (Cross) → برای اتصال مستقیم دو PC یا دو سوئیچ
امروزه بسیاری از کارتهای شبکه و سوئیچها از فناوری Auto-MDIX پشتیبانی میکنند و نیازی به کابل کراس ندارند.
تفاوت کابل شبکه Indoor و Outdoor
کابلهای شبکه از نظر محل استفاده به دو دسته Indoor (داخلی) و Outdoor (فضای باز) تقسیم میشوند.
کابل Indoor
مخصوص استفاده در محیطهای بسته مثل دفاتر، منازل و داخل رک
روکش ساده دارد و در برابر نور خورشید و باران مقاوم نیست
انعطافپذیرتر و سبکتر است
کابل Outdoor
طراحیشده برای محیط باز و شرایط سخت آب و هوایی
دارای روکش مقاوم در برابر UV، رطوبت، گرد و غبار و جوندگان
معمولاً رنگ مشکی دارد و ضخیمتر است
گرانتر از کابلهای Indoor است اما ماندگاری بسیار بالاتری دارد
📌 نکته: اگر کابل Indoor را در فضای باز استفاده کنید، به سرعت دچار پوسیدگی و قطعی میشود.
حداکثر طول کابل شبکه چقدر است؟
حداکثر طول کابل شبکه چقدر است؟
طبق استاندارد TIA/EIA، حداکثر طول مجاز کابل شبکه (کابل مسی UTP یا STP) ۱۰۰ متر است.
این طول شامل:
۹۰ متر کابل اصلی (Permanent Link) در داخل دیوار یا داکت
۱۰ متر کابل پچ کورد (Patch Cord) در دو سر شبکه
اگر طول کابل بیشتر از ۱۰۰ متر شود، احتمال افت سیگنال، افزایش تأخیر (Latency) و کاهش سرعت انتقال داده وجود دارد.
راه حل افزایش طول کابل شبکه
اگر نیاز به متراژ بیشتر از ۱۰۰ متر دارید، میتوانید از تجهیزات زیر استفاده کنید:
سوئیچ یا هاب میانی (برای تکرار سیگنال)
اکستندر شبکه (Ethernet Extender)
فیبر نوری (برای مسافتهای طولانی و سرعت بالا)
📌 نکته:
در کابلهای Cat5e و Cat6 محدودیت همان ۱۰۰ متر است.
در کابل Cat6a و Cat7 هم همین محدودیت اعمال میشود، ولی در سرعتهای بالا (مثلاً 10Gbps) ممکن است حداکثر طول کمتر از 100 متر باشد (معمولاً 55 متر برای Cat6 در سرعت 10Gbps).
جمعبندی
کابل شبکه مسیر اصلی انتقال داده در شبکه است.
کابلها به دو دسته اصلی مسی و فیبر نوری تقسیم میشوند.
کابلهای مسی Cat5e، Cat6 و Cat7 بیشترین کاربرد را در شبکههای خانگی و سازمانی دارند.
انتخاب درست نوع کابل متناسب با پهنای باند، سرعت و محیط کاری باعث بهبود عملکرد شبکه و کاهش هزینههای نگهداری میشود.



