شرکتهای OpenAI و انویدیا از یک شراکت استراتژیک ۱۰۰ میلیارد دلاری برای ساخت بزرگترین دیتاسنترهای هوش مصنوعی جهان پرده برداشتند. اما این پروژه عظیم، نگرانیهای جدی را به همراه داشته است: این مراکز داده با ظرفیت ۱۰ گیگاوات، به اندازهی کل شهر نیویورک یا کشورهایی مانند سوئیس و پرتغال برق مصرف خواهند کرد و هشداری جدی درباره تبعات زیستمحیطی AI صادر کردهاند.
مقیاس ترسناک مصرف انرژی: ۱۷ گیگاوات برق برای هوش مصنوعی
بر اساس گزارش نشریه Fortune، همکاری جدید OpenAI و انویدیا به تنهایی نیازمند ۱۰ گیگاوات برق است. اگر پروژههای مرتبط با طرح Stargate (که از دوران ریاست جمهوری ترامپ آغاز شده) را به آن اضافه کنیم، ۷ گیگاوات دیگر نیز به این رقم افزوده میشود.
برای درک این مقیاس سرسامآور:
- ۱۰ گیگاوات: معادل کل حداکثر تقاضای برق در کشور سوئیس یا پرتغال است.
- ۱۷ گیگاوات: تقریباً برابر با مجموع مصرف برق هر دوی این کشورهاست.
- مقایسه با ایران: اوج مصرف برق ایران بین ۶۰ تا ۷۰ گیگاوات است. یعنی انرژی مورد نیاز تنها چهار عدد از این مجموعههای دیتاسنتری، میتواند با کل مصرف برق کشورمان برابری کند.
فنگکی یو، استاد مهندسی سیستمهای انرژی در دانشگاه کورنل، این مقیاس را “ترسناک” توصیف میکند و اندرو چین، استاد علوم کامپیوتر دانشگاه شیکاگو، هشدار میدهد که محاسبات هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ میتواند ۱۰ تا ۱۲ درصد از کل برق جهان را مصرف کند.
چرا این حجم از زیرساخت ضروری است؟ نگاه سم آلتمن
با وجود این نگرانیها، صنعت هوش مصنوعی این جهش در مصرف انرژی را برای آینده ضروری میداند. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در بیانیهای اعلام کرد:
“همه چیز با توان پردازشی آغاز میشود. زیرساختهای محاسباتی پایه و اساس اقتصاد آینده خواهند بود و ما از آنچه با انویدیا میسازیم برای ایجاد پیشرفتهای جدید در هوش مصنوعی استفاده خواهیم کرد.”
هزینههای زیستمحیطی: آیا هوش مصنوعی زمین را قربانی میکند؟
این عطش سیریناپذیر برای انرژی، هزینههای زیستمحیطی سنگینی به همراه دارد. بسیاری از غولهای فناوری پیش از این نیز از اهداف خود در زمینه کاهش انتشار کربن عقب ماندهاند و این فشار اضافی بر شبکههای برق، وضعیت را وخیمتر خواهد کرد.
کارشناسان معتقدند راه حل بلندمدت برای تأمین انرژی پاک این مراکز، ممکن است روی آوردن به نیروگاههای هستهای باشد؛ فرآیندی که ساخت و راهاندازی آن سالها زمان میبرد. در کوتاهمدت، این شرکتها ناچارند به ترکیبی از انرژیهای تجدیدپذیر، گاز طبیعی و حتی بازسازی نیروگاههای قدیمی متکی باشند. این موضوع، چالشی بزرگ در مسیر توسعه پایدار هوش مصنوعی خواهد بود.




